“Jezus volgen in het Westen moeilijker dan in Noord-Korea"

"Dan hebben wij het toch maar gemakkelijk!” Deze opmerking hoor ik regelmatig als ik de getuigenissen deel van vervolgde christenen in landen als Noord-Korea en Eritrea. Deze zinsnede hoorde ik ook als reactie op de gebeurtenissen in Tilburg, waar de politie ingreep bij een religieuze bijeenkomst. "Wij, christenen in vrijheid, moeten niet spreken over vervolging – Christus volgen in Nederland is immers vele malen ‘eenvoudiger’ dan in genoemde landen.” Bij deze stelling kun je op z’n minst kritische vragen stellen, zoals vervolgde christenen ons laten zien.

Geestelijke verleidingen

Mijn ontmoeting met Tuwen zal ik niet snel vergeten. Ze zat zestien jaar gevangen in Eritrea. Omdat ze weigerde een formulier te ondertekenen om haar geloof te herroepen, werd ze zwaar gemarteld. Uiteindelijk is ze vrijgelaten. Tuwen woont nu in Europa. Toen ik haar vroeg hoe ze het leven in het vrije Westen ervaart, reageerde ze: "Ik vind het leven als christen hier moeilijker dan in de gevangenis in Eritrea. In de gevangenis wist ik wie mijn vijanden waren: dat waren de beulen, mijn ondervragers. Dat was erg zwaar, maar tegelijkertijd was de vijand zichtbaar en tastbaar. Het maakte me alert. Hier is de vijand er ook, maar satan stelt zich verdekt op. Je hebt hem niet in de gaten. Hij zorgt ervoor dat ik erg druk ben met zoveel dingen. Het kan zomaar gebeuren dat ik mijn focus op God verlies en mijn geloof verslapt. En dat is levensgevaarlijk.”

Tuwen staat met haar ervaring niet alleen. In Zuid-Korea sprak ik met pastor Tim. Hij werkt als docent op een bijbelschool voor Noord-Koreaanse vluchtelingen. Tim vertelde over een ontmoeting met een Noord-Koreaanse christen die in een concentratiekamp had gezeten. Door een wonder kwam hij vrij. Hij wist naar Zuid-Korea te vluchten. De Noord-Koreaan reageerde net als Tuwen: "Ik vind het hier moeilijker om christen te zijn dan in Noord-Korea. Alle vrijheid die ik hier heb, zorgt voor zoveel geestelijke verleidingen die ik eerder niet kende: rijkdom, seksuele verzoekingen en de kracht van beeldschermen.”

Kleuren van martelaarschap

Deze twee reacties zijn schurend en stemmen tot nadenken. Tuwen en Tim weten wat het is om zwaar te lijden voor de naam van Jezus. Toch vinden ze het leven als christen in het seculiere Westen vanuit geestelijk oogpunt een grotere bedreiging voor hun relatie met God dan fysieke vervolging. Dat wij de vrijheid hebben om ons geloof te belijden, wil niet zeggen dat het gemakkelijk is om Jezus te volgen. Jezus volgen in een westerse situatie vraagt de bereidheid om keuzes te maken die tegen onze cultuur ingaan. Jezus zegt: "Als iemand achter Mij wil komen, moet hij zichzelf verloochenen, zijn kruis dagelijks opnemen en mij volgen” (Lukas 9:23). Jezus’ woorden zijn niet alleen geadresseerd aan christenen in landen met zware vervolging. Ze zijn ook voor ons bedoeld. Zijn woorden staan echter nogal haaks op een cultuur waarin autonomie en zelfbeschikking verheerlijkt worden.

Jezus roept ook ons op tot kruisdragen. Maar wat betekent dit in een westerse situatie, zonder fysieke vervolging? De Bijbelschool van pastor Tim maakt gebruik van de kleuren van martelaarschap. Christenen doen dat al vele honderden jaren om verschillende vormen van martelaarschap aan te duiden. Het is gebaseerd op het gegeven dat in het Nieuwe Testament voor het woord ”getuige” het Griekse woord ”martus” gebruikt wordt. Alle christenen worden opgeroepen om te getuigen, maar niet alle christenen lijden fysiek vanwege hun geloofsgetuigenis.

Sterven aan jezelf

De kleur rood betreft christenen die gemarteld worden en sterven voor hun geloof. Daarnaast is er ook groen martelaarschap. Dit staat voor sterven aan jezelf. Je laat je eigen verlangens en idealen los en legt deze aan de voet van het kruis. Je bent bereid alles van jezelf los te laten uit gehoorzaamheid aan Christus. Dit bedoelt Paulus als hij schrijft: "Ik roep u er dan toe op (...) om uw lichamen aan God te wijden als een levend offer, heilig en voor God welbehaaglijk” (Romeinen 12:1).

Hoe dit vorm krijgt? Je legt de regie van je leven in handen van God. Jouw tijd is Gods tijd. Je kiest er bijvoorbeeld voor om elke week iemand in je kerkelijke gemeente te bezoeken. Daardoor is er minder tijd voor je hobby. Maar het is een offer voor Gods Koninkrijk. Je betrekt Hem ook bij hoe je met je geld omgaat. Je vertrouwt volledig op Hem, niet op je eigen inzichten. Je maakt keuzes die tegen je verlangens en dromen ingaan. Je bidt voor mensen die je onrecht aandoen, net zoals Jezus deed. Je getuigt van je geloof, ook als je weet dat dit zorgt voor kritische vragen en misschien betekent dat je alleen staat.

Wit  

Ten slotte is er wit martelaarschap. Dit heeft betrekking op christenen die niet ingaan op de beloften van onze samenleving over geluk, blijdschap en vrede. Zij ”sterven” aan de eisen en verlangens van de wereld. Een vorm van wit martelaarschap is vasten. Je eet een bepaalde periode niet om je aan God toe te wijden. Je bent hongeriger naar God dan naar aards voedsel. Het vasten komen we de hele Bijbel door tegen. Ook veel vervolgde christenen vertellen ons over de waarde van vasten. Toch is het voor de meeste christenen een absurd idee. Vasten past niet in een cultuur die draait om snelle behoeftebevrediging.

Wit martelaarschap kan ook inhouden dat je structureel je schermtijd minimaliseert en de vrijgekomen tijd besteedt aan gebed en Bijbellezen. Een keuze die tegen onze cultuur en wellicht ook wel tegen je eigen vlees ingaat. Tegelijkertijd is het een belangrijke strategie om de strijd aan te binden met geestelijke machten die eropuit zijn om onze vrede met God te roven en te voorkomen dat we groeien in geloof en toewijding aan Christus. Deze strijd kunnen we alleen met geestelijke wapens winnen. (Efeze 6:10-20).

Wakker

Richard Wurmbrand, de grondlegger van SDOK, zat in het communistische Roemenië veertien jaar gevangen vanwege zijn geloof. Hij zei vaak: "Het is verschrikkelijk om in de gevangenis te zitten, maar het is erger om in vrijheid te slapen.” Vervolgde broeders en zusters roepen ons op om wakker te zijn en de geestelijke vijanden van onze cultuur te herkennen en te bestrijden. Niet alle christenen hebben met fysiek lijden te maken. Toch is Jezus volgen nooit gemakkelijk, waar ook ter wereld. Het vraagt overal volharding en de bereidheid om een rode, groene of witte martelaar te zijn.