De vroege kerk: wat jij leert van keizer Nero

16-07-2020
Keizer Nero zocht een zondebok voor de brand in Rome. | Beeld: Schilderij van Hubert Robert (1733-1808)
Had Keizer Nero de brand die de houten sloppenwijken van Rome in de as legde zelf aangestoken? Het kwam hem in elk geval goed uit. Nadat het puin was geruimd bouwde hij er een magnifiek paleis en de stad werd op een moderne manier herbouwd, zonder al die lelijke houten flatgebouwen.    

De Romeinse senator Tacitus (56-120 na Chr) beschrijft in zijn Annales het gerucht dat Nero achter de brand zat. Dit was een probleem voor Nero, want zelfs dictators hebben een mate van populariteit nodig. 

Dus zorgde Nero dat meteen na de brand op grote schaal voedsel voor de armen beschikbaar kwam, en hij regelde onderdak voor de massa's daklozen. Bovendien zorgde hij voor vertier door allerlei religieuze vieringen om de goden goed te stemmen. Zo’n ramp wil je immers niet nog eens? 

Wie niet meedoet, wordt buiten de samenleving geduwd. 


Haatdragende christenen



De christenen in de stad deden natuurlijk niet mee aan die afgodische vieringen. Je kan je voorstellen dat velen dachten dat christenen haatdragend waren - wilden ze soms brand?  Ze waren een handige zondebok voor Nero want de geruchten hielden aan dat hij de brand had laten stichten. Er volgde een gruwelijke vervolging. 

Tacitus meldt dat de christenen niet vanwege brandstichting werden veroordeeld en gedood, maar wegens hun “haat tegen het menselijk ras.” Er is weinig nieuws onder de zon. Wie niet meedoet met de religie van de samenleving, wordt buiten de samenleving geduwd. 

In sommige landen waar de kerk wordt vervolgd, is de beschuldiging: “hij is een christen” al voldoende om vervolgd en veroordeeld te worden. Niet dat je persoonlijk iets verkeerd hebt gedaan, maar je hoort bij een verkeerde groep. Jezus voorspelde dat zijn volgelingen zouden worden vervolgd ‘om Zijn Naam’ en dat gebeurt nog steeds. 

De les voor vandaag



Tacitus beschrijft hoe wreed veel christenen werden gedood, verscheurd door wilde dieren, of als fakkel bij tuinfeesten van Nero. Dit ging zelfs veel heidenen te ver; ze kregen medelijden omdat de christenen niet om het welzijn van de staat maar om de wreedheid van Nero werden gedood, aldus Tacitus. Zo kan de barbaarse manier waarop christenen worden behandeld, mensen aan het denken zetten. 

Als wij vandaag de dag meelopers zijn, onzichtbaar eigenlijk als christenen, keren we in zekere zin de rug toe aan al die broeders en zusters die door de eeuwen en ook nu, worden verdrukt. Zij zijn bereid op te vallen als christenen. Zijn die slachtoffers van Nero en al die anderen ‘ons soort mensen’ en bekennen we kleur? Door vandaag te laten zien bij Wie we horen?
Terug naar overzicht