Wat is martelaarschap?

Martelaarschap is het ondergaan van zwaar leiden voor je overtuiging. Christenen over heel de wereld krijgen te maken met martelaarschap.

Martelaarschap in het kort:

Wat is het? Zwaar leiden voor je geloof, overtuiging of getuigenis.
Wat is een christelijke martelaar? Iemand die lijdt vanwege zijn geloof in Jezus.
Waar komt christelijk martelaarschap voor? Wereldwijd leiden miljoenen christenen vanwege hun geloof in Jezus.
Wat zegt de Bijbel erover? Jezus zegt dat wie hem volgt vervolgd zal worden.

Martelaarschap

Wat is martelaarschap?

Martelaarschap is zwaar lijden vanwege een geloof, overtuiging of getuigenis. In bredere zin valt de bereidheid hiertoe ook onder martelaarschap.

Martelaarschap wordt omschreven als de toestand van een martelaar: iemand die lijdt of gedood wordt vanwege zijn geloof, overtuiging of getuigenis. Wanneer je de definitie breder opvat, wordt ook de bereidheid om een martelaar te zijn onder ‘martelaarschap’ verstaan.

Wat is christelijk martelaarschap?

Het lijden van een christen die getuigt van zijn geloof.

Weduwen

‘Martelaar’ is een vertaling van het Griekse woord μαρτυς (martyr), wat ‘getuige’ betekent. Dit wijst op iets speciaals: getuige zijn van Jezus, houdt direct verband met martelaarschap. In de kerkgeschiedenis en in de huidige omstandigheden van miljoenen christenen ter wereld zien we dat terug.

Wat zegt de Bijbel over martelaarschap?

In de Bijbel zien we veel geschreven over vervolging en hoe we daarmee om moeten gaan. In een van de eerste toespraken van Jezus, de bergrede, gaat het hier al over:

“Zalig zijn zij die vervolgd worden om de gerechtigheid, want van hen is het Koninkrijk der hemelen.
Zalig bent u als men u smaadt en vervolgt, en door te liegen allerlei kwaad tegen u spreekt, omwille van Mij.
Verblijd en verheug u, want uw loon is groot in de hemelen, want zo hebben ze de profeten vervolgd die er vóór u geweest zijn.” (
Mattheüs 5:10-12)

Jezus voorzag zijn eigen dood aan het kruis en het martelaarschap en marteldood van zijn volgelingen. Later zegt Jezus “Als iemand achter Mij wil komen, moet hij zichzelf verloochenen, zijn kruis dagelijks opnemen en Mij volgen. Want wie zijn leven wil behouden, die zal het verliezen; maar wie zijn leven verliezen zal omwille van Mij, die zal het behouden” (Lukas 9: 23,24).

Ook in de brieven van het Nieuwe Testament lezen we over martelaarschap. Hierin wordt duidelijk dat martelaarschap geen roeping is, maar een logisch gevolg van het volgen van Jezus. We zijn hier allemaal toe bestemd (1 Thessalonicenzen 3: 3). 2 Timotheüs 3:12 laat hier geen twijfel over bestaan: “En ook allen die godvruchtig willen leven in Christus Jezus, zullen vervolgd worden.”

In het Nieuwe Testament zien we martelaarschap steeds als thema terugkomen. De uitspraken hierover zijn samen te vatten in vijf punten:

  • Als Jezus vervolgd werd, zullen ook wij vervolgd worden. Maar we zullen ook met Hem delen in het Koninkrijk.
  • Vervolging dient tot verbreiding van het Evangelie
  • Volhard in het geloof, ondanks vervolging
  • Zegen hen die je vervolgen
  • Bid voor vervolgde christenen

Alle bijbelteksten over christenvervolging

Martelaarschap in de kerkgeschiedenis

Gevangene China

In de Bijbel worden de apostelen ook wel getuigen genoemd. Dit komt van het Griekse woord μαρτυς wat ook gebruikt wordt voor martelaren. In de vroege kerk werden getuigen van Jezus vaak vervolgd. De vervolging kwam zowel vanuit de joodse gemeenschap als vanuit de Romeinse overheid. De joden zagen hen als misleiders en afgodendienaars, de Romeinen zagen hen als vijanden van de staat. Het gevolg hiervan was dat mensen die christen werden, zowel te maken kregen met vervolging vanuit hun familie als dat ze het risico liepen vervolgd te worden door het Romeinse rijk. ‘Getuigen’ van Jezus werden uit de gemeenschap gezet en voor rechtbanken gesleept, gepijnigd en zelfs gedood.

Kerkvader Tertullianus (2e eeuw na Christus) deed de bekende uitspraak: “Het bloed der martelaren is het zaad der kerk”. Ofwel: het getuigenis dat uitgaat van martelaren die sterven om hun geloof in Jezus is zo sterk, dat anderen hierdoor tot geloof komen en de kerk groeit. Richard Wurmbrand (grondlegger van SDOK) die zelf gevangen zat vanwege zijn geloof verwoordde het als volgt: “Een bloem zal je, als je het vertrapt onder je voeten, belonen met een heerlijke geur.” Hiermee bedoelt hij dat christenen die gemarteld worden juist extra de geur van Christus zullen verspreiden.

"Het bloed der martelaren is het zaad der kerk"
"Het bloed der martelaren is het zaad der kerk"
"Het bloed der martelaren is het zaad der kerk"
"Het bloed der martelaren is het zaad der kerk"

Martelaarschap versus martelaar-zijn

Als we kijken naar de Bijbel zien we dat vervolging een natuurlijk gevolg is van het volgen van Jezus. Iedereen die van hem getuigd zal op bepaalde manieren te maken krijgen met tegenstand. Maar niet iederéén wordt een martelaar vanwege zijn getuige-zijn.
Sommige broers en zussen worden door God uitgekozen om martelaar voor Hem te zijn. Maar ‘martelaarschap’ is voor élke christen: de bereidheid om te lijden en sterven voor Jezus. Richard Wurmbrand, grondlegger van SDOK, legt het als volgt uit: “We zijn niet allemaal geroepen om de marteldood te sterven. Maar we zijn wel allemaal geroepen om dezelfde geest van zelfopoffering en liefde te hebben als deze martelaren; tot het einde van ons leven.”

Wie was de eerste christelijke martelaar?

Stefanus was de eerste christelijke martelaar. Zijn verhaal staat opgeschreven in Handelingen 7:59 en 60.

De eerste martelaar die in de Bijbel wordt genoemd is Stefanus. Zijn verhaal lees je in Handelingen 7:59,60. Hij is de eerste volgeling van Jezus die vermoord wordt, omdat hij christen is. Interessant is dat één van de joden die hierbij hielp, Paulus, later zelf ook de martelaarsdood stierf na zijn bekering tot het christendom. Hij werd waarschijnlijk op bevel van keizer Nero onthoofd.

Komt martelaarschap in Nederland voor?

Ja, in Nederland zijn martelaren geweest die stierven vanwege hun geloof. Ook nu nog lijden sommige Nederlanders vanwege hun getuigenis.

Geschiedenis

Als je kijk naar de geschiedenis van martelaarschap in Nederland komt de naam ‘Bonifatius’ al snel naar boven. Deze Engelse priester begon in 716 zijn eerste zendingsreis naar Friesland. Aangekomen in de Lage Landen bleek het vanwege politieke omstandigheden toch niet handig om door te reizen naar Friesland. Na door de paus te zijn uitgezonden naar het oosten van de Rijn volgde Bonifatius op latere leeftijd kerkvader Willibrord op in het bisdom van Utrecht. Vandaaruit organiseerde hij in 754 opnieuw een zendingsreis naar Friesland. Daar werd hij onderweg naar een doopfeest op 5 juli vermoord. Bonifatius was toen tachtig jaar.

Martelaarschap in de 20e eeuw

Als we kijken naar de afgelopen eeuw, zien we martelaarschap vooral terug in de Tweede Wereldoorlog. Verschillende protestanten en katholieken waren vanuit hun geloofsovertuiging betrokken in het verzet of handelden in het geheim om mensen te laten onderduiken. Sommige van hen moesten dit met de dood bekopen.

Actueel martelaarschap in Nederland

Ook nu nog worden er christenen in Nederland vervolgd vanwege hun geloof in Jezus. De vervolging komt nu niet van de overheid, maar vanuit de familie of gemeenschap van de individuele gelovige. Moslims die christen worden krijgen soms bijvoorbeeld te maken met uitsluiting, geweld, of zelfs doodbedreigingen.

Lees meer over christenvervolging in Nederland

Bekende martelaren

Ken jij een van de volgende martelaren?

  • Ignatius van Antiochië (+/- 110 n.C.) – Werd vermoord in Rome.
  • Perpetura en haar slavin Felicitas (7 maart 203) – Voor een wilde stier gegooid en omdat die hieraan niet doodgingen vermoord met het zwaard.
  • Jan Hus (6 juli 1415) – Gedood op de brandstapel.
  • Manche Masemola (4 februari 1928) – Door haar ouders vermoord op een afgelegen heuvel.
  • Dietrich Bonnhoefer (9 april 1945) – Opgehangen in het concentratiekamp Flossenburg.

Hedendaagse martelaren

Wereldwijd worden christenen gemarteld en gedood vanwege hun vasthoudend geloof in God de Vader, Jezus de Zoon en de Heilige Geest. Bij SDOK horen we dagelijks verhalen van christenen die vervolgd worden. Zij zijn niet anders dan wij, maar moeten een hoge prijs betalen voor het volgen van Jezus.

In de onderstaande video’s zie je twee verhalen van hedendaagse martelaren: Abdiwelli uit Kenia en voorganger Han uit Noord-Korea.

Abdiwelli: martelaar voor Jezus in Kenia

Hoe meer Abdiwelli uit Kenia in de Bijbel leest, hoe meer hij ervan gaat houden. Na vele discussies met zijn christelijke vriend geeft hij zijn leven over aan Jezus. Hij wordt een martelaar voor Jezus in Kenia.

De Koreaanse voorganger Han geeft zijn leven

De in China wonende voorganger Han uit Korea zet zijn leven op het spel om Noord-Koreanen over Jezus te vertellen. Op een dag komt Han in contact met Sang Chul. In de video volg je Sang Chul en hoor je door zijn ogen het verhaal van voorganger Han.

Hulp aan martelaren

SDOK staat al meer dan 50 jaar naast christenen die lijden vanwege hun geloof en getuigenis. We steunen hen met gebed, praktische hulp en bemoedigen in hun geloof. Dit doen we op verschillende manieren:

  • Medische hulp aan direct getroffenen
  • Praktische hulp om in levensonderhoud te voorzien
  • Traumahulp voor hen die vervolging zijn ondergaan
  • Het geven van materialen om hun geloof uit te kunnen blijven dragen.

Help jij mee?

Doneer direct Lees meer wat we doen

Steun christelijke martelaren

Ondersteuning vervolgde christenen
17 euro

1 week veilige opvang voor een familie in vervolging die heeft moeten vluchten

Familie in vervolging
Ondersteuning vervolgde christenen
34 euro

1 maand steun aan een gevangen christen en zijn/haar gezin met voeding, medicijnen, kleding en bemoediging

Moeder en zoon
Ondersteuning vervolgde christenen
90 euro

4 weken steun aan een evangelist die, ondanks de gevolgen, blijft getuigen

Evangelist Rolo uit Colombia

Nodig een spreker uit

Wil je op jouw vereniging, kerk of school een spreker uitnodigen over martelaarschap? Je kunt gratis een spreker van SDOK uitnodigen. We bekijk graag samen met jou hoe we de verhalen van vervolgde christenen zo goed mogelijk kunnen overbrengen op jouw doelgroep.

spreker SDOK