Wat is de ondergrondse kerk?

De ondergrondse kerk bestaat uit christenen die hun geloof niet openlijk kunnen belijden en daarom in het geheim samenkomen. Dit gebeurt onder andere in landen als China, Noord-Korea, Iran en Afghanistan.

De ondergrondse kerk in het kort

Wat is het? Christenen komen in het geheim.

Waar ontmoeten ze elkaar? In huizen, restaurants en kantoren of andere plekken waar het niet verdacht overkomt.

In welke landen? Op plekken waar christenen vervolgd worden.

kerkdienst in een huis

Wat is een ondergrondse kerk?

Een geheime samenkomst waar christenen komen die anders vervolgd worden vanwege hun geloof.

Christenen die vervolgd worden om hun geloof in Jezus kunnen vaak niet bij elkaar komen in een reguliere kerk. Ze komen daarom in het geheim met elkaar samen om God te zoeken en te aanbidden. De reden dat mensen niet naar een reguliere kerk kunnen is van land tot land verschillend.

Waarom komen christenen ondergronds samen?

Christenen gaan naar ondergrondse samenkomsten, omdat ze niet zonder vervolging naar en openbare samenkomst kunnen.

De redenen waarom een ondergrondse kerk bestaat is van plaats tot plaats verschillend.

  1. Kerken verboden: In sommige landen zijn kerken verboden en is er geen andere optie voor christenen dan in het geheim samen te komen.
  2. Bedreiging vanuit de omgeving: In andere landen en gebieden komt de bedreiging vanuit de eigen familie of omgeving die er sterk op tegen is dat mensen christen zijn. Openlijk naar een kerk gaan, kan dan een groot risico zijn.
  3. Staatskerk: Ook komt het voor dat de reguliere kerk zo verweven is met politieke spelletjes van de regering dat God niet meer centraal staat. Christenen kiezen er dan voor om naar een geheime kerk te gaan waar God wél centraal staat.

Waar worden ondergrondse kerkdiensten gehouden?

In huiskamers, restaurants, kantoren of afgelegen plekken – overal waar het niet verdacht overkomt.

De geheime kerkdiensten kunnen overal worden gehouden. Sommige christenen komen onder het mom van een verjaardag bij elkaar in een huiskamer. Anderen zoeken een afgelegen plek in de jungle om kerkdiensten te houden. En zoals de term ‘ondergrondse kerk’ al zegt, worden er zelfs kerkdiensten in kelders gehouden waar niemand je kan horen zingen.

In welke landen bestaat een ondergrondse kerk?

Ondergrondse kerken bestaan overal ter wereld waar christenen niet in het openbaar samen kunnen komen.

In landen zoals Afghanistan en Iran zijn de enige kerken die er zijn ondergronds. In landen als China of Eritrea zijn er veel ondergrondse kerken, omdat de toegestane kerk gemixt is met politieke ideologie. Maar ook in Nederland zijn er ondergrondse kerken van christenen die niet in openbaar samen durven te komen, vanwege bedreiging van familie en vrienden.

SDOK wereldkaart christenvervolging

Het ontstaan van de ondergrondse kerk

Al vroeg in de kerkgeschiedenis was het voor christenen moeilijk om samen te komen. Al in de eerste eeuw na Christus komt de eerste christenvervolging voor. De Romeinen voelden zich bedreigd door het nieuwe christelijke geloof. Anders dan bij de Joden, die niet vervolgd werden, wilden christenen het Evangelie over heel de wereld verspreiden. Vooral keizer Nero bedacht gruwelijke straffen om christenen te doden. De geschiedschrijver Tacitus schrijft: “Ze werden in dierenhuiden gewikkeld en door honden verslonden, aan het kruis genageld en levend verbrand, of tegen de tijd dat het donker werd, gebruikt als levende fakkels.”

En zo ontstond met de vervolging ook de ondergrondse kerk. Mensen kwamen bijeen in grotten om andere christenen te ontmoeten en samen Jezus te aanbidden en meer over God te leren. 2000 jaar later worden veel christenen op de wereld nog steeds bedreigd en blijven er ondergrondse kerken bestaan.

Voorbeelden van ondergrondse kerken

Om je een beter beeld te geven van hoe ondergrondse kerken eruit kunnen zien, noemen we een paar voorbeelden:

Ondergrondse kerk in China

In China is de reguliere kerk onder de controle en invloed van de Chinese regering en is de inhoud van de preek zo sterk gelinkt aan de politiek dat voorgangers de mogelijkheid om in vrijheid het woord van God te kunnen verkondigen. Ook mogen kinderen tot 18 jaar niet naar de kerk komen en worden kruizen vervangen door afbeeldingen van de president. Hierdoor zoeken mensen een andere manier om samen te komen en zich in Gods Woord te verdiepen in kleine groepen in iemands huis.

De ‘ondergrondse’ huisgemeentes worden streng in de gaten gehouden. Regelmatig worden voorgangers opgepakt en veroordeeld.

Christenen in China

Ondergrondse kerk in Eritrea

In Eritrea is de Eritrese orthodoxe kerk goedgekeurd, maar zitten veel protestantse en evangelische christenen gevangen in verschrikkelijke gevangenissen, zoals in zeecontainers in de woestijn (zie foto). Hier worden de gelovigen gemarteld om hen zo over te halen om zich van dit geloof af te keren. Toch vertellen christenen die vrijkwamen dat ze zelfs in de gevangenis stiekem Gods Woord met elkaar deelden of fluisterend een christelijke liederen zongen.

Een van hen is Helen. Ze zat tweeënhalf jaar gevangen in een zeecontainer, omdat ze evangeliseerde.

Gevangenis in Eritrea

Ondergrondse kerk in Iran

In Iran worden moslims die christen worden bedreigd of verstoten vanuit de eigen familie en vriendenkring. Ook worden deze ex-moslims gediscrimineerd op de werkvloer. Veel ex-moslims durven daarom in het openbaar niet te laten merken dat ze christen zijn geworden. Ze zoeken elkaar in het geheim op, soms maar met twee mensen tegelijk.

Rahac werd van moslim christenen en komt samen met enkele vrouwen.

Verhalen van ondergrondse gelovigen

SDOK komt via lokale partners vaak christenen tegen die naar ondergrondse samenkomsten gaan. Lees de verhalen van broeder Bae uit Noord-Korea, Laila uit Iran en Nadiya uit Afghanistan.

Broeder Bae

Uit Diepgeworteld – Broeder Bae geloofde in het geheim in Noord-Korea. Zelfs zijn vrouw wist niet dat hij christen was.…
Lees meer
Laila uit Iran

Laila, een ondergrondse gelovige in Iran

Iran behoort tot de strengst islamitische landen ter wereld. Bekering tot het christendom kan jarenlange gevangenisstraf met zich meebrengen. Laila…
Lees meer

"Ik lijk moslima, maar bid tot Jezus"

Weinig Afghanen zijn christen. Nadiya* is één van hen. “Ik lijk moslima, maar ik bid tot Jezus.” “Ik ben Nadiya.…
Lees meer